Het ambacht van het bekleden van staaldraad

Staaldraad bekleden, een prachtig oud ambacht. Tot op heden bekleden wij staaldraden om de levensduur van de verstaging te vergroten. Hoe dit proces vroeger in zijn werk ging? Wij vertellen je graag hoe wij dit prachtige ambacht nog steeds uitoefenen – maar dan in een modern jasje.

 

Trenzen, smarten en kleden

 

Onze voorgaande generaties zijn altijd werkzaam geweest in de scheepstuigerij, voorheen ook zeilmakerij. Vόόr het bekleden van staaldraad maakte men eerst alles op maat. Vervolgens hakten ze het staaldraad door met een zogenaamde koudbeitel en een hamer. De spanwant werd daarna uitgespannen om het te trenzen, te smarten en daarna te kleden.

Bekleden van staaldraad

Trenzen is de diepe tieren vullen met lijnen. Men begon aan het einde van het staaldraad en lag het touw strak in de tieren, waardoor er een glad oppervlakte ontstond. Het begin en einde van het staaldraad werd vast strak betakelt, om te voorkomen dat het los ging.

Het smarten is met een smalle en dunne zeildoek, gedrenkt in lijnolie, het touwwerk omwikkelen. Wanneer de smarting was gelegd, werd deze met zeilgarens ‘gemarreld’, waardoor deze vast bleef zitten.

De laatste fase is het kleedden. Dit is het omwikkelen van de staalkabels. Dit deed men destijds met behulp van een kleedkuil om het strakker aan te halen dan dat men met de hand kon. Dit ging tegen de slag van het staaldraad in. Om het staaldraad te kleden, stond men met de linkerhand tegen het staaldraad aan en draaide de kleedkuil boven langs, dus van rechts naar links van zich af, steeds vooruit werkende. Hierbij had men een tweede man nodig om de garen rond te nemen.

 

Bekleden van staaldraad

 

Ambacht in een modern jasje

Tegenwoordig is het bekleden van het staaldraad een geautomatiseerd proces. De gespannen staaldraden worden gekleed met een geautomatiseerde kleedkuil. Deze is kleedkuil is gemaakt van staal, vroeger was deze van hout. Het staaldraad word tussen de twee machines rond gedraaid, zo is er geen tweede man meer nodig om het touw voortdurend bovenlangs te halen. Voor betere conservering kan er linnen omgedraaid worden vόόr het bekleden, als een moderne smarting. Tegenwoordig worden de kousen meestal met een talurit klem geperst. Soms wordt er nog gesplitst, net als vroeger. Het bekleden van staaldraad verlengt de levensduur, ziet er strak uit, is zeilvriendelijk en houd je handen en kleding schoon.

Ben jij nieuwsgierig geworden of is het bekleden van staaldraad iets voor jouw schip en wil je meer informatie? Neem gerust contact ons op. We vertellen je er graag meer over.

 

 

Hits : 98